สาระสำคัญ
- “ซากสัตว์” ตามกฎหมายหมายถึงเนื้อ หนัง ขน กระดูก และส่วนอื่นๆ ของสัตว์ — ไม่ได้หมายถึงแค่ซากที่เน่าเปื่อย
- ร้านขายเนื้อ ร้านขายปลา และแผงค้าในตลาดสดที่ขายผลิตภัณฑ์จากสัตว์ เข้าข่ายต้องขอใบนี้
- ยื่นขอที่ สำนักงานเขต หรือเทศบาล/อบต. ในพื้นที่ ขึ้นกับว่าร้านอยู่ที่ไหน
”ค้าซากสัตว์” ฟังดูน่ากลัว แต่จริงๆ ครอบคลุมร้านขายเนื้อทั่วไป
พอได้ยินคำว่า “ใบอนุญาตค้าซากสัตว์” หลายคนนึกถึงกิจการแปลกๆ แต่ความจริงคือใบนี้เกี่ยวข้องกับพ่อค้าแม่ค้าในตลาดสดทั่วไปมาก เพราะ “ซากสัตว์” ตามนิยามของกฎหมายนั้นกว้างกว่าที่คิด
ถ้าคุณขายเนื้อหมู เนื้อไก่ เนื้อวัว ปลา หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์จากสัตว์เช่นหนังหรือขน คุณอาจต้องมีใบนี้โดยไม่รู้ตัว
ซากสัตว์ตามกฎหมายหมายความว่าอะไร?
ตาม พ.ร.บ. โรคระบาดสัตว์ และข้อกำหนดของกรมปศุสัตว์ คำว่า “ซากสัตว์” ครอบคลุม:
- เนื้อสัตว์ ทุกชนิด ทั้งสด แช่แข็ง หรือแปรรูป
- อวัยวะภายใน เช่น ตับ ไต กระเพาะ
- หนังสัตว์ ทั้งดิบและผ่านการฟอก
- ขนสัตว์ เช่น ขนไก่ ขนห่าน
- กระดูกสัตว์ และผลิตภัณฑ์จากกระดูก
- ไข่ และผลิตภัณฑ์จากไข่ (ในบางกรณี)
กล่าวง่ายๆ คือทุกส่วนของสัตว์ที่นำมาค้าขาย ล้วนอยู่ในนิยามนี้
ร้านแบบไหนต้องขอใบนี้?
| ประเภทกิจการ | ต้องขอหรือไม่? |
|---|---|
| ร้านขายเนื้อสัตว์ในตลาดสด (หมู ไก่ วัว) | ต้องขอ |
| แผงปลาในตลาดนัดหรือตลาดสด | ต้องขอ |
| ร้านขายเนื้อสัตว์แช่แข็งปลีก | ต้องขอ |
| โรงฆ่าสัตว์และจำหน่ายต่อ | ต้องขอ (มีใบเพิ่มเติมอีก) |
| ร้านขายอาหารสำเร็จรูปที่ใช้เนื้อสัตว์เป็นวัตถุดิบ | ขึ้นกับลักษณะกิจการ เช็กก่อน |
| ร้านอาหารทั่วไป (ปรุงสดขาย ไม่ได้ค้าซากสัตว์โดยตรง) | มักไม่ต้อง |
ขั้นตอนการขอใบอนุญาตค้าซากสัตว์
ขั้นตอนที่ 1 — เช็กพื้นที่ว่ายื่นที่ไหน
| พื้นที่ร้าน | ยื่นที่ |
|---|---|
| กรุงเทพฯ | สำนักงานเขต ฝ่ายสิ่งแวดล้อมและสุขาภิบาล |
| นนทบุรี / ปทุมธานี / สมุทรปราการ | เทศบาลหรือ อบต. ที่ร้านตั้งอยู่ |
ขั้นตอนที่ 2 — เตรียมเอกสาร
ขั้นตอนที่ 3 — ยื่นและรอการตรวจสถานที่
เจ้าหน้าที่จะมาตรวจร้านเพื่อดูว่ามีการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์จากสัตว์อย่างถูกสุขลักษณะหรือไม่
ขั้นตอนที่ 4 — รับใบและเริ่มค้าขายได้ถูกกฎหมาย
เอกสารที่ต้องเตรียม
| เอกสาร | หมายเหตุ |
|---|---|
| สำเนาบัตรประชาชนผู้ขอ | รับรองสำเนาถูกต้อง |
| สำเนาทะเบียนบ้าน | รับรองสำเนาถูกต้อง |
| แผนผังสถานที่ประกอบการ | ระบุตำแหน่งตู้แช่ โต๊ะหั่น แหล่งน้ำ ทางเข้า-ออก |
| รูปถ่ายสถานที่ | ด้านหน้าร้าน บริเวณขาย พื้นที่เก็บสินค้า |
| สัญญาเช่าหรือหลักฐานการครอบครองสถานที่ | พร้อมหนังสือยินยอมเจ้าของอาคาร (ถ้าเช่า) |
| รายการประเภทสัตว์/ซากสัตว์ที่จะค้า | ระบุให้ชัดว่าขายอะไร เช่น เนื้อหมู เนื้อไก่ ปลา |
| ใบอนุญาตจากโรงฆ่าสัตว์ (ถ้ามี) | แสดงแหล่งที่มาของสินค้า |
ระยะเวลาและค่าธรรมเนียม
ระยะเวลาตั้งแต่ยื่นจนได้ใบโดยประมาณ: 7–21 วันทำการ ขึ้นอยู่กับความครบถ้วนของเอกสารและตารางตรวจของเจ้าหน้าที่
ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตค้าซากสัตว์อยู่ที่ประมาณ 500–1,500 บาทต่อปี ขึ้นอยู่กับพื้นที่และประเภทกิจการ ต้องต่ออายุทุกปีก่อนวันหมดอายุ
ถ้าไม่มีใบ เสี่ยงอะไร?
การค้าซากสัตว์โดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษตามกฎหมาย ทั้งค่าปรับและการสั่งปิดกิจการ นอกจากนี้ถ้าสินค้าเกิดปัญหาสุขอนามัยขึ้นมา การไม่มีใบอนุญาตจะทำให้ความรับผิดชอบตกอยู่ที่เจ้าของร้านทั้งหมด
แผงตลาดสดหลายแห่งถูกตรวจจากเจ้าหน้าที่เป็นประจำ โดยเฉพาะช่วงก่อนเทศกาลสำคัญ
SN Permit ช่วยได้อย่างไร?
พ่อค้าแม่ค้าในตลาดส่วนใหญ่ไม่มีเวลาไปวิ่งยื่นเองในเวลาราชการ เพราะต้องเปิดแผงทุกวัน เราช่วยได้:
- เช็กว่าร้านคุณต้องขอใบนี้หรือเปล่า ฟรี ไม่ผูกมัด
- เตรียมเอกสารและตรวจก่อนยื่น ไม่ให้ตีกลับ
- ยื่นและติดตามแทน ไม่ต้องหยุดแผงไปวิ่งเอง
- แจ้งเตือนก่อนหมดอายุ ให้ต่ออายุทันทุกปี
พื้นที่บริการเต็มรูปแบบ: กรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ
สรุป
ใบอนุญาตค้าซากสัตว์ไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับพ่อค้าแม่ค้าในตลาดสด เพราะครอบคลุมการขายเนื้อสัตว์ทั่วไปที่เราเห็นกันทุกวัน การมีใบนี้ครบนอกจากป้องกันโทษปรับแล้ว ยังแสดงให้ลูกค้าเห็นว่าร้านมีมาตรฐานและน่าเชื่อถือด้วย
ไม่แน่ใจว่าร้านตัวเองต้องขอหรือเปล่า ทักมาถามได้ก่อนเลย
โทษถ้าค้าซากสัตว์โดยไม่มีใบอนุญาต
ค้าซากสัตว์โดยไม่มีใบอนุญาตจากกรมปศุสัตว์ มีโทษตาม พ.ร.บ. โรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558
- จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- ซากสัตว์ที่ค้าโดยผิดกฎหมายอาจถูกทำลายและริบทรัพย์
ไม่แน่ใจว่าต้องขอใบอะไร ทักมาถามได้เลย — ปรึกษาฟรี
บทความที่เกี่ยวข้อง